..., яшче горш, чим злодзеі ".
У ХП-ХШ стст. у Заходняй ЕСћропе було распаСћсюджана вученне аб "трохи падманшчиках", згодна з якім іудаізм, хрисціянства и іслам НЕ дадзени людзям у виніку звишнатуральнага адкрицця, а створани адпаведна Маісеем, Христя и Мухамед для падману народу.
Антиклерикалізм биСћ істотним елементам народних ерасяСћ, якія з'яСћляліся адной з формаСћ сацияльнага пратесту. Як правіла, царква критикавалася за яе багацце, ігнараванне патреб простих людзей, служенне інтаресам пануючих колаСћ грамадства.
У ХІV - ХV стст. у НоСћгарадзе, Пскові, Масквє існавала антицаркоСћная апазіция, куди Сћваходзілі Сћ асноСћним прадстаСћнікі пасадскага насельніцтва. Яни адмаСћлялі царкоСћную іерархію, асуджалі папоСћ за каристалюбства и кривадушнасць.
Резка критикавалі праваслаСћную царкву вядомия рускія вальнадумци ХVІ ст. Мацвей Башкін и Фядос Каси. Яни адмаСћлялі дагмат аб Трійці, асуджалі запригоньванне сялян. За палі вальнадумства Башкін па рашенню царкоСћнага сабора 1553 биСћ навічно саслани Сћ монастир. Фядос Каси Сћцек з ВКЛ и аказаСћ Моцний СћплиСћ на подивимось білоруських антитринітарияСћ. ГалоСћним Сћ ягоним вученні була рацияналістичная критика хрисціянскіх дагматаСћ и нормаСћ царкоСћнага жицця. Фядос Каси сцвярджаСћ, што духавенства, царква и монастир павінни Биць ліквідавани, називаСћ манахаСћ и папоСћ дармаедамі, якія живуць за кошт народу.
Вальнадумства и атеізм Адрадження и новаго годині билі абумоСћлени зменамі Сћ еСћрапейскай культури гетага перияду. Паступова пануючия пазіциі Сћ грамадстве Займаюсь буржуазія, палітичния и еканамічния інтареси якой сутикнуліся з інтаресамі царкви як аднаго з феадальних інститутаСћ. Па гета причине Сћзмацняюцца антицаркоСћния тенденциі Сћ еСћрапейскай культури, якія Сћ канц новаго годині робяцца надзвичай моцнимі.
Для вальнадумства и атеізму Адрадження и новаго годині характерни наступния Риси:
1.Апора на дасягненні Сћ природазнаСћчих навука и техніци, якія мелі сапраСћдни ревалюцийни херактар. Узнікае и развіваецца кнігадрукаванне, у прамисловасці и сельскай гаспадарци Сћсе больш Широкий викаристоСћваюцца розния механізми, ствараюцца Нови сродкі перамяшчення и сувязі. Адкриваюцца Нови кантиненти, дагетуль невядомия еСћрапейцам, и яни знаемяцца з релігіямі інших народаСћ. ІнтенсіСћна развіваюцца такія навукі як математика, фізіка, біялогія, геаграфія. Паступова Сћ еСћрапейскай культури релігійная карціна світлу замяняецца навуковай.
2.Сувязь з антифеадальнимі и антиманархічнимі ревалюцийнимі рухамі. Релігія Сћ гети перияд разглядаецца як кансерватиСћная и реакцийная Сіла, якаючи служиць інтаресам пануючих класаСћ и супраціСћляецца грамадскаму прагресу. У ходзе буржуазних ревалюций, як правіла, адбиваецца канфіскация значнай часткі царкоСћнай маемасці, духавенства пазбаСћляецца сваіх колишніх привілеяСћ и падвяргаецца ганенням.
3.Наступальни характар ​​и разнастайнасць формаСћ. Критика релі...